Dit “no knead” halfvolkoren speltbrood maak je makkelijk zonder broodbakmachine. Je hoeft de ingrediënten maar even met de hand te mengen tot je een gelijkmatige massa hebt (2 minuten werk). Dan laat je het deeg 4 tot 6 uur rijzen. Het rijsproces doet het werk in jouw plaats. Dan “plooi” je het deeg en schuif je het in de oven. Klaar.
Ik bak al vele jaren zelf mijn brood, en dat deed ik lang met de broodbakmachine. Ik was ervan overtuigd dat dat de enige manier was als je geen zin hebt om tientallen minuten energiek te staan kneden. Tot ik een “no knead” recept tegenkwam. Het resultaat was zo goed, dat ik mijn broodbakmachine heb afgedankt.
Voor dit brood zonder tarwe gebruik een mengeling van biologisch wit speltmeel en volkoren speltmeel. Om het brood iets luchtiger te maken, kan je wat vers citroensap toevoegen, want vitamine C is een broodverbeteraar. Maar verwacht geen luchtig brood met een knapperige korst zoals bij de bakker. Het is een stevig brood waarvan je maar een drietal sneetjes nodig hebt om voldaan te zijn. Na een tweetal dagen wordt het kruim droog. Om dat te voorkomen, kan je een deel invriezen (reeds gesneden).
Speltbloem is gezonder dan tarwebloem, maar ze bevat ook gluten. Gluten zijn ontstekingsbevorderend en slecht voor de darmflora. Ze veroorzaken laaggradige ontstekingen, slijmvorming, vermoeidheid en lekkende darmen. Het is dus beter om broodmaaltijden te vervangen. Bijvoorbeeld een fruitontbijt met zaden en noten, en een lunch van groenten(soep) en pseudogranen of peulvruchten. Als je brood wil eten, kies dan voor brood zonder tarwe, bv. spelt, rogge, haver of glutenvrij. Want ons dieet bevat al te veel tarwe (koekjes, pasta, …). En bij voorkeur biologisch, want er worden zeer veel pesticiden gebruikt op granen. De enige manier om dat betaalbaar te houden, is door je brood zelf te bakken.
Dit is een “no knead” brood, met een hoog vochtgehalte. Deze werkwijze is bijzonder geschikt voor volkorenmeel. Experimenteer dus gerust met een hoger aandeel volkorenmeel en met andere soorten meel. Het deeg moet een aantal uren rusten onder een vochtige theedoek, bij kamertemperatuur. In de zomer, als het warmer is, heb je iets meer water nodig en is de rijstijd korter. Het deeg is klaar als het flink gerezen is (en nog niet terug gedaald is) en bubbels vertoont.
Na het rijzen, plooi je het deeg met de “stretch and fold”-techniek. Maak je hand(en) een beetje nat zodat het deeg niet blijft kleven. Vouw het deeg 4 keer, waarbij je de kom telkens 1 kwart draait. Je doet dus 1 rondje. Het volstaat als je dit doet voordat je het brood bakt, maar je kan het ook een paar keer doen tijdens het rijsproces, voor een luchtiger kruim. Het is belangrijk dat je het deeg uitrekt, maar niet laat scheuren. Bekijk deze video of lees dit artikel voor meer uitleg.
Simpel speltbrood zonder te kneden

Ingrediënten
- 150 g volkoren speltmeel
- 350 g wit speltmeel
- 400 ml lauw water
- 12 g droge gist of 25 g verse gist
- 2 tl zout
- 1 el vers citroensap
- eventueel chiazaad, pompoenpitten, zonnebloempitten, rozijnen
Bereiding
- Doe het water in een grote kom. Voeg de gist toe en laat 5 minuten rusten.
- Voeg het citroensap en het meel toe. Maak een putje in het meel en voeg het zout toe.
- Kneed kort met de hand, tot je een gelijkmatige massa hebt (1 à 2 minuten, niet langer).
- Voeg de zaadjes, pitjes en rozijnen toe en kneed nog heel even zodat ze goed verspreid zijn.
- Dek de kom af met een vochtige theedoek. Laat 4 tot 6 uur rijzen op kamertemperatuur.
- Als het deeg goed gerezen is en bubbels vertoont, moet je het deeg vouwen met de “stretch and fold”-techniek (zie uitleg hierboven): maak je handen nat en rek en vouw het deeg 4 keer (1 rondje). Daarna stort je het deeg in een bakvorm bekleed met bakpapier. Ik gebruik een langwerpige cakevorm, zodat ik meerdere dingen tegelijk kan bakken.
- Bak het brood 13 minuten in een voorverwarmde oven van 220 °C op de stand “hete lucht” (blazer). Verlaag dan de temperatuur naar 180 °C en bak nog 30 minuten op de stand “boven- en onderwarmte”.
- Laat het brood afkoelen op een rooster. Als het bakpapier makkelijk loskomt, is het brood gaar.
