Met 5-elementen-koken bereid je harmonieuze voeding met een thermische werking die je lichaam echte levensenergie (“Qi”) geeft. Je gebruikt de 5 smaken (‘elementen’), om de 5 belangrijkste orgaangroepen te ondersteunen en je lichaam in balans te brengen. Voeding die volgens de 5-elementenleer bereid wordt, is ook beter verteerbaar, waardoor je lichaam de voedingsstoffen beter kan opnemen.

Vuur, aarde, metaal, water en hout

De Chinese voedingsleer deelt alle voedingsmiddelen op in 5 categorieën of elementen, die overeenstemmen met een bepaalde smaak, een seizoen en bepaalde organen. Bovendien heeft elk voedingsmiddel thermische eigenschappen. Veel kruiden hebben een verwarmend effect (bv. gember, kurkuma, chili, kaneel) terwijl veel fruitsoorten verkoelend zijn (bv. appel, peer, banaan, mango, watermeloen).

ElementVUURAARDEMETAALWATERHOUT
Smaakbitterzoetscherpzoutzuur
Yin-orgaanhartmiltlongennierenlever
Yang-orgaandunne darmmaagdikke darmblaasgalblaas
Seizoenzomernazomerherfstwinterlente
Emotievreugdebezorgdheidverdrietangstwoede

Zorg voor evenwicht op je bord.

Je hoeft niet alle 5 elementen te gebruiken in elk gerecht, maar gebruik er minstens 3. Dat kan je doen door kruiden toe te voegen of meerdere groenten te combineren. Een evenwichtig gerecht is kleurrijk. Witte groenten zijn meestal verkoelend. Gebruik bijvoorbeeld tomaat (hout, koud) met courgette (aarde, koel), wortel (aarde, neutraal) en ui (metaal, warm). Je hoeft niet van elk element precies evenveel te gebruiken. Het ideale element om als basis te gebruiken, is aarde. Aarde voedt ‘het midden’ (maag en milt), is zoet en harmonieus, en maakt op die manier alle organen blij. Weet ook dat kinderen vooral behoefte hebben aan voeding van het element aarde. Je kan ze dus nooit te veel worteltjes geven …

Volg de seizoenen

Je lichaam heeft andere behoeften wanneer de seizoenen wisselen. En die behoeften komen voor een groot stuk overeen met wat de aarde op dat moment produceert. Gebruik dus zo veel mogelijk lokale seizoensgroenten en seizoensfruit. In het najaar heeft je lichaam behoefte aan zoetigheid: pompoen, wortel, gierst, appelmoes met kaneel. In de winter heb je vooral warmte nodig. Kies dus voor stoofpotjes en ovenschotels met verwarmende kruiden (anijs, kruidnagel, curry, venkel, kaneel, gember, kurkuma). Lente is het ideale seizoen om je lever en galblaas te versterken met voeding van het element ‘hout’ (kip, spelt, spruitjes, citroen). En tijdens een hete zomer verlangt je lichaam naar verkoelende slaatjes en fruit.

Kook in de volgorde van de elementen

Als je de ingrediënten in de volgorde van de cyclus van de elementen toevoegt, heeft het een nog veel hogere energetische waarde. Het maakt niet uit met welk element je begint, maar de volgorde is: vuur – aarde – metaal – water – hout enzovoort. Je mag geen element overslaan, maar je kan wel meerdere ingrediënten van hetzelfde element toevoegen na elkaar. Tussen twee ingrediënten moet je even wachten en roeren zodat de smaken in elkaar kunnen opgaan. Het element dat je als laatste toevoegt, bepaalt welke organen het meest energie zullen krijgen.

5-elementen-koken - Kip met gember, broccoli en zoete aardappel - Recept
5-elementen-kippenbouten met broccoli en zoete aardappel

Voorbeeld: Doe olie in de pan (aarde), voeg fijngesnipperde ui toe (metaal), blus met wat koud water (water), voeg kippenbouten toe (hout), doe er tijm bij (vuur). Je hebt de cyclus eenmaal doorlopen. Je kan er een tweede cyclus aan toevoegen om de energetische werking te versterken: voeg venkelzaad (aarde), witte peper en geraspte gember (metaal), zout (water), citroensap (hout) en rozemarijn (vuur) toe. 5-elementen-koken betekent dat je tussen elk ingrediënt even moet wachten en roeren, maar met kippenbouten is dat niet zo praktisch. Wrijf met een vork om de kruiden te verdelen en te vermengen. Wanneer de bouten bijna gaar zijn, eindig je met een vleugje honing (aarde) zodat maag en milt extra ondersteund worden. Ik heb er zoete aardappel en broccoli bij geserveerd. Gewoon gekookt in zout water, niets speciaals mee gedaan.

Vermijd de magnetron

Doordat de magnetron de moleculaire structuur van je voeding verandert, gaat er heel wat energie verloren. Het heeft iets te maken met Qi en de harmonieuze trilling van moleculen, maar de kernboodschap is: als je volgens de 5 elementen kookt, maak je je gerecht energierijker. Als je het vervolgens opnieuw opwarmt in de magnetron, is het effect tenietgedaan. Gebruik dus de kookplaat.

Er zijn nog andere processen die de moleculaire structuur veranderen. Industriële kant-en-klaarmaaltijden zijn zodanig bewerkt dat er helemaal geen Qi meer in zit. Verse groenten worden soms ook bestraald (ionisatie) om de houdbaarheid te verlengen. Maar zelfs diepvriezen verandert de moleculaire structuur van je voeding. Verse biologische voeding is dus de beste basis om een energierijk gerecht te maken.

Heeft het dan geen zin om volgens de 5 elementen te koken met ingrediënten die uit de diepvries komen of bestraald zijn? Toch wel. Doordat je verschillende smaken gebruikt, worden de verschillende organen gevoed. Je houdt rekening met de verkoelende en verwarmende eigenschappen van je ingrediënten om je lichaam te verkoelen of verwarmen. Dat zorgt sowieso voor een meerwaarde ten opzichte van een traditionele bereidingswijze.

Aan de slag

Probeer een van mijn recepten:

5-elementen pompoensoep met gember, kurkuma en zeewier - Vegan, glutenvrij en lactosevrij
Krachtige 5-elementen kippensoep - glutenvrij en lactosevrij recept

Of stel je eigen recept samen met deze overzichtstabel

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s